{"id":13935343,"url":"https://github.com/omergulen/bash-guide","last_synced_at":"2025-10-07T23:31:27.549Z","repository":{"id":50646926,"uuid":"89915530","full_name":"omergulen/bash-guide","owner":"omergulen","description":"Shell Rehberi (BASH)","archived":false,"fork":true,"pushed_at":"2018-10-31T09:47:20.000Z","size":126,"stargazers_count":276,"open_issues_count":0,"forks_count":34,"subscribers_count":21,"default_branch":"tr","last_synced_at":"2024-09-26T01:41:19.472Z","etag":null,"topics":["bash","bash-script","bash-scripting","guide","rehberi","shell","shell-guide","turkish"],"latest_commit_sha":null,"homepage":"","language":null,"has_issues":false,"has_wiki":null,"has_pages":null,"mirror_url":null,"source_name":"Idnan/bash-guide","license":null,"status":null,"scm":"git","pull_requests_enabled":true,"icon_url":"https://github.com/omergulen.png","metadata":{"files":{"readme":"README.md","changelog":null,"contributing":null,"funding":null,"license":null,"code_of_conduct":null,"threat_model":null,"audit":null,"citation":null,"codeowners":null,"security":null,"support":null}},"created_at":"2017-05-01T10:33:33.000Z","updated_at":"2024-09-12T23:15:50.000Z","dependencies_parsed_at":null,"dependency_job_id":null,"html_url":"https://github.com/omergulen/bash-guide","commit_stats":null,"previous_names":[],"tags_count":0,"template":false,"template_full_name":null,"repository_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub/repositories/omergulen%2Fbash-guide","tags_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub/repositories/omergulen%2Fbash-guide/tags","releases_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub/repositories/omergulen%2Fbash-guide/releases","manifests_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub/repositories/omergulen%2Fbash-guide/manifests","owner_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub/owners/omergulen","download_url":"https://codeload.github.com/omergulen/bash-guide/tar.gz/refs/heads/tr","host":{"name":"GitHub","url":"https://github.com","kind":"github","repositories_count":219877486,"owners_count":16554901,"icon_url":"https://github.com/github.png","version":null,"created_at":"2022-05-30T11:31:42.601Z","updated_at":"2022-07-04T15:15:14.044Z","host_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub","repositories_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub/repositories","repository_names_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub/repository_names","owners_url":"https://repos.ecosyste.ms/api/v1/hosts/GitHub/owners"}},"keywords":["bash","bash-script","bash-scripting","guide","rehberi","shell","shell-guide","turkish"],"created_at":"2024-08-07T23:01:37.974Z","updated_at":"2025-10-07T23:31:22.196Z","avatar_url":"https://github.com/omergulen.png","language":null,"readme":"\u003cp align=\"center\"\u003e\n  \u003cimg src=\"https://cloud.githubusercontent.com/assets/2059754/24601246/753a7f36-1858-11e7-9d6b-7a0e64fb27f7.png\" alt=\"bash logo\"/\u003e\n\u003c/p\u003e\n\n## İçindekiler\n  1. [Basit Komutlar](#1-basit-komutlar)  \n    1.1. [Dosya Komutlar](#11-dosya-komutları)  \n    1.2. [Text Komutları](#12-text-komutları)  \n    1.3. [Dizin Komutları](#13-dizin-komutları)  \n    1.4. [SSH, Sistem Bilgisi \u0026 Ağ Komutları](#14-ssh-sistem-bilgisi--ağ-komutları)  \n    1.5. [İşlem İzleme Komutları](#15-İşlem-İzleme-komutları)\n  2. [Basit Shell Programlama](#2-basit-shell-programlama)  \n    2.1. [Değişkenler](#21-değişkenler)  \n    2.2. [Diziler](#22-diziler)  \n    2.3. [String Yerleştirme](#23-string-yerleştirme)  \n    2.4. [Fonksiyonlar](#24-fonksiyonlar)  \n    2.5. [Koşullar](#25-koşullar)  \n    2.6. [Döngüler](#26-döngüler)  \n  3. [İpuçları](#3-İpuçları)  \n  4. [Hata Ayıklama - Debugging](#4--hata-ayıklama--debugging)  \n  \n\n# 1. Basit Komutlar\n\n### a. `export`\nTüm çevre değişkenlerini göstermek için kullanılır. Özel bir çevre değişkeni özelliğini görüntülemek için, `echo $VARIABLE_NAME` kullanın. Alternatif olarak ayrıntılı görüntülemek için `printenv` komutu da kullanılabilir.\n```bash\nexport\n```\nÖrnek:\n```bash\n$ export\nAWS_HOME=/Users/omergulen/.aws\nLANG=en_US.UTF-8\nLC_CTYPE=en_US.UTF-8\nLESS=-R\n\n$ echo $AWS_HOME\n/Users/omergulen/.aws\n```\n\n### b. `history`\nTerminal geçmişini görüntüler.\n```bash\n$ history\n    1 whoami\n    2 history\n```\n\n### c. `su` ve `exit`\n`su` kullanıcı değiştirmeye ya da `root` olmaya yarar. `su` komutundan sonra boşluk bırakılırsa `sudo root` yerine geçer.\n`exit` ise bağlı olunan oturumdan çıkmayı sağlar, kısayolu `CTRL+D` dir.\n```bash\nomergulen@host:~$ su\nPassword:\nroot@host:/home/omergulen#\n\nroot@host:/home/omergulen# exit\nexit\nomergulen@host:~$ \n\nomergulen@host:~$ su guest\nPassword:\nguest@host:#\n```\n\n### d. `whatis`\nwhatis kullanıcı komutları, sistem çağrıları, kütüphane fonksiyonları ve manuel sayfasındaki diğer şeylerin açıklamasını görüntüler.\n```bash\nwhatis bir_sey\n```\nÖrnek:\n```bash\n$ whatis bash\nbash (1)             - GNU Bourne-Again SHell\n```\n\n### e. `whereis`\nwhereis çalıştırabilir dosyaları, kaynak kodlarını ve manuel sayfalarını sistem tarafından otomatik oluşturulan bir veri tabanı ile araştırır.\n```bash\nwhereis isim\n```\nÖrnek:\n```bash\n$ whereis php\n/usr/bin/php\n```\n\n### f. `which`\nwhich çalıştırabilir dosyaları belirtilmiş bir PATH (yol) içerisinde arar. Bu komut aranan çalıştırabilirlerin tam yolunu yazdırır.\n```bash\nwhich program_adi \n```\nÖrnek:\n```bash\n$ which php\n/c/xampp/php/php\n```\n\n### g. `clear`\nPencere içeriğini temizler. `CTRL + L` kısayolu da aynı görevi görür.\n\n## 1.1. Dosya Komutları\n\u003ctable\u003e\n   \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#a-cat\"\u003ecat\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#b-chmod\"\u003echmod\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#c-chown-ve-chgrp\"\u003echown ve chgrp\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#d-cp\"\u003ecp\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#e-diff\"\u003ediff\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#f-file\"\u003efile\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#g-find\"\u003efind\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#h-gunzip\"\u003egunzip\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#i-gzcat\"\u003egzcat\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#j-gzip\"\u003egzip\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#k-head\"\u003ehead\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n   \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#l-less\"\u003eless\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#m-lpq\"\u003elpq\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#n-lpr\"\u003elpr\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#o-lprm\"\u003elprm\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#p-ls\"\u003els\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#q-more\"\u003emore\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#r-mv\"\u003emv\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#s-rm\"\u003erm\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#t-tail\"\u003etail\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#u-touch\"\u003etouch\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#v-umask\"\u003eumask\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n\u003c/table\u003e\n\n### a. `cat`\nUNIX veya Linux altında, aşağıdaki amaçlar için kullanılır.  \n* Text dosyalarını ekranda gösterir\n* Text dosyalarını kopyalar \n* Text dosyalarını birleştirir \n* Yeni text dosyaları oluşturur\n\nÖrnek:\n```bash\ncat dosya_adi\ncat dosya1 dosya2 \ncat dosya1 dosya2 \u003e yeni_birlesmis_dosya\ncat \u003c dosya1 \u003e dosya2 #dosya 1'i dosya2'ye kopyalar.\n```\n\n### b. `chmod` \n`chmod` komutu \"change mode\" yani mod değiştir anlamına karşılık gelmektedir ve dosyanın veya dizinin okunabilir, yazılabilir ve çalıştırabilir olmasını değiştirebilir. Daha fazla bilgi için bu [linki](https://ss64.com/bash/chmod.html) kontrol edin.\n```bash\nchmod -secenekler dosya_adi\nchmod +x -w calistir_ama_yazama\n```\n\n\n### c. `chown` ve `chgrp`\n`chown` komutu \"change owner\" yani sahibini değiştir anlamına karşılık gelmektedir ve verilen dosya veya dizinin sahibini kullanıcı ve grup olarak değiştirebilir. Basit kullanımı önce kullanıcı:grup adı gelir ve sonrasında dosya veya dizin adı verilir.\n```bash\nchown -secenekler kullanici:grop dosya_adi\n```\n\n`chgrp` komutu \"change group\" anlamından gelir ve dosyanın grubunu değiştirir.\n\n\n### d. `cp`\nDosyaları kopyalar.  \n```bash\ncp dosya1 dosya2\ncp /root/Desktop/file1.txt /var/www/html/file2.php\n```\n`dosya1` kaynak yolunu `dosya2` ise hedef yolunu belirtir.\n\n### e. `diff`\nDosyaları karşılaştırıp, farklılıklarını gösterir. \n```bash\ndiff dosya1 dosya2\n```\n\n### f. `file`\nDosya türünü belirler.  \n```bash\nfile dosya\n```\nÖrnek:\n```bash\n$ file index.html\n index.html: HTML document, ASCII text\n```\n### g. `find`\nDizinde dosya arar.\n```bash\nfind dizin secenek duzen(yapi)\n```\nExample:\n```bash\n$ find . -name README.md\n$ find /home/ -name '*.png'\n```\n\n### h. `gunzip`\nDosyaları ```gzip``` ile çıkartır.  \n```bash\ngunzip dosya\n```\n\n### i. `gzcat`\nÇıkarmadan gzip ile sıkıştırılmış dosyalara bakmamızı sağlar.  \n```bash\ngzcat dosya\n```\n\n### j. `gzip`\nDosyaları sıkıştırır. \n```bash\ngzip dosya\n```\n\n### k. `head`\nDosyanın ilk 10 satırını yazdırır. \n```bash\nhead dosya\n```\n\n### l. `less`\n`more` gibi kullanılır ama daha çok özelliği vardır.\n\n### m. `lpq`\nYazıcı baskı sırasını yazdırır.  \n```bash\nlpq\n```\nÖrnek:\n```bash\n$ lpq\nSıra    Sahip       İş      Dosya(lar)                      Toplam Boyut\nactive  omergulen   59      deneme                          399360 bytes\n1st     omergulen   60      (stdin)                         0 bytes\n```\n\n### n. `lpr`\nDosyayı yazıcıdan yazdırır.  \n```bash\nlpr dosya\n```\n\n### o. `lprm`\nYazıcı baskı sırasından bir iş siler.  \n```bash\nlprm is_numarasi\n```\n\n### p. `ls`\nDosyaları listelemek için kullanılır. Hiç bir yol veya dizin göstermezseniz bulunduğunuz dizinde çalışır. ```-l``` gibi listeleyip daha çok bilgi veren ve ```-a``` gibi tüm dosyaları (gizliler dahil) gösteren parametreleri vardır. Daha detaylı bilgi için [link](https://ss64.com/bash/ls.html).  \n```bash\nls secenek\n```\nÖrnek:\n\u003cpre\u003e\n$ ls -la\nrwxr-xr-x   33 omergulen  staff    1122 Mar 27 18:44 .\ndrwxrwxrwx  60 omergulen  staff    2040 Mar 21 15:06 ..\n-rw-r--r--@  1 omergulen  staff   14340 Mar 23 15:05 .DS_Store\n-rw-r--r--   1 omergulen  staff     157 Mar 25 18:08 .bumpversion.cfg\n-rw-r--r--   1 omergulen  staff    6515 Mar 25 18:08 .config.ini\n-rw-r--r--   1 omergulen  staff    5805 Mar 27 18:44 .config.override.ini\ndrwxr-xr-x  17 omergulen  staff     578 Mar 27 23:36 .git\n-rwxr-xr-x   1 omergulen  staff    2702 Mar 25 18:08 .gitignore\n\u003c/pre\u003e\n\n### q. `more`\nDosyanın ilk kısmını gösterir (```Space``` ile hareket eder ve ```q``` ile çıkılır).  \n```bash\nmore dosya\n```\n\n### r. `mv`\nDosyayı taşır.  \n```bash\nmv dosya1 dosya2\n```\n`dosya1` kaynak yolunu `dosya2` ise hedef yolunu belirtir.\n\nAyrıca dosyanın ismini değiştirmek için kullanır.\n```bash\nmv eski_isim yeni_isim\n```\n\n### s. `rm`\nDosyaları silmeye yarar. Bunu bir dizin üzerinde kullanmaya çalışmak hataya yol açar. `rm: directory: is a directory`\nDizin silmek için `-r` kullanmalısınız. Silinmeyen dosyaları zorla silmek için de `-f` komutu kullanılmaktadır.\n```bash\nrm dosya\n```\n\n#### DİKKAT: `rm -rf /` komutu tüm sistemin silinmesine yol açar, sanal makine dışında kullanılması tehlikelidir.\n\n### t. `tail`\nDosyanın son 10 satırını yazdırır. `-f` parametresiyle çıktıyı sona ekler dosya büyüdükçe.\n```bash\ntail dosya\n```\n\n### u. `touch`\nYetki ve zaman etiketini günceller. Böylelikle dosya var olmamışsa yaratır.\n```bash\ntouch dosya\n```\nÖrnek:\n```bash\n$ touch trick.md\n```\n\n### v. `umask`\n`umask` dosya oluşturma kuralı belirlemek için kullanılır. Default Linux umask'ı = `022`'dir ve anlamı: eğer bir dosya/dizin oluşturursak dosya izinleri `666 - 022 = 644`, dizin izinleri `777-022 = 755` olacaktır. Bu da `umask -S` komutu ile daha anlaşılır bir şekilde görüntülenebilir;\n```bash\n$umask\n0022\n$umask -S\nu=rwx,g=rx,o=rx\n```\nyani u(owner): için okuma,yazma ve çalıştırma\ng(group) ve o(others): için okuma ve çalıştırma anlamına gelmektedir.\n\n## 1.2. Text Komutları\n\n\u003ctable\u003e\n    \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#a-awk\"\u003eawk\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#b-cut\"\u003ecut\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#c-echo\"\u003eecho\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#d-egrep\"\u003eegrep\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#e-fgrep\"\u003efgrep\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#f-fmt\"\u003efmt\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#g-grep\"\u003egrep\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#h-nl\"\u003enl\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#i-sed\"\u003esed\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#j-sort\"\u003esort\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n   \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#k-tr\"\u003etr\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#l-uniq\"\u003euniq\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#m-wc\"\u003ewc\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#n--ve-\"\u003e\u003e ve \u003e\u003e\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n\u003c/table\u003e\n\n### a. `awk`\nawk text dosyalarını idare etmek için en iyi araçtır. Tüm dosyaları satır satır idare eder. Değiştirmezseniz normal olarak kelimeleri ayırmak için boşluğu kullanır. En yaygın kullanımı aşağıdaki gibidir:\n\n```bash\nawk '/arama_yapisi/ { eslesme_gerceklesirse_gerceklesecek_komut; }' parcalanacak_text_dosyasi\n```\n\n`/etc/passwd` dosyasını ele alalım. Dosyanın içeriği böyle oluyor normal şartlarda:\n```\nroot:x:0:0:root:/root:/usr/bin/zsh\ndaemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/usr/sbin/nologin\nbin:x:2:2:bin:/bin:/usr/sbin/nologin\nsys:x:3:3:sys:/dev:/usr/sbin/nologin\nsync:x:4:65534:sync:/bin:/bin/sync\n```\nŞimdi sadece kullanıcı adlarını alalım buradan. `-F` parametresi neye göre ayıracağımızı gösterir. Burada `:` ayracımız oluyor. `{ print $1 }` komutu ilk karşılaştığı eşleşmeyi yazdırır.\n```bash\nawk -F':' '{ print $1 }' /etc/passwd\n```\nKomutu çalıştırdıktan sonra çıktı şöyle olacaktır.\n```\nroot\ndaemon\nbin\nsys\nsync\n```\n`awk` ' ı daha detaylı anlamak için, [link](https://www.cyberciti.biz/faq/bash-scripting-using-awk)'e göz atın.\n\n\n### b. `cut`\nDosyanın her satırından seçilen kısımları siler veya gösterir.\n\n*example.txt*\n```bash\nred riding hood went to the park to play\n```\n\n* boşlukla ayrı ve 2. , 7. , 9. elemanları göster*\n```bash\ncut -d \" \" -f2,7,9 ornek.txt\n```\n```bash\nriding park play\n```\n\n### c. `echo`\nBir satır text yazdırır.\n\n*\"Hello World\" yazdır*\n```bash\necho Hello World\n```\n```bash\nHello World\n```\n\n*\"Hello World\" 'u kelimeleri arasında yeni satır koyarak yazdırır*\n```bash\necho -ne \"Hello\\nWorld\\n\"\n```\n```bash\nHello\nWorld\n```\n\n### d. `egrep`\nGirdiğimiz yapı ile eşleşen satırları yazdır - Uzun yazımı ('grep -E' (extended))\n\n*ornek.txt*\n```bash\nLorem ipsum\ndolor sit amet, \nconsetetur\nsadipscing elitr,\nsed diam nonumy\neirmod tempor\ninvidunt ut labore\net dolore magna\naliquyam erat, sed\ndiam voluptua. At\nvero eos et\naccusam et justo\nduo dolores et ea\nrebum. Stet clita\nkasd gubergren,\nno sea takimata\nsanctus est Lorem\nipsum dolor sit\namet.\n```\n\n*İçinde \"Lorem\" veya \"dolor\" geçen satırları yazdırır.*\n```bash\negrep '(Lorem|dolor)' ornek.txt\nya da\ngrep -E '(Lorem|dolor)' ornek.txt\n```\n```bash\nLorem ipsum\ndolor sit amet,\net dolore magna\nduo dolores et ea\nsanctus est Lorem\nipsum dolor sit\n```\n\n### e. `fgrep`\nGirdiğiniz yapı ile tamamen eşleşen satırları yazdırır. ('grep -F' (fixed))\n\n*ornek.txt*\n```bash\nLorem ipsum\ndolor sit amet,\nconsetetur\nsadipscing elitr,\nsed diam nonumy\neirmod tempor\nfoo (Lorem|dolor) \ninvidunt ut labore\net dolore magna\naliquyam erat, sed\ndiam voluptua. At\nvero eos et\naccusam et justo\nduo dolores et ea\nrebum. Stet clita\nkasd gubergren,\nno sea takimata\nsanctus est Lorem\nipsum dolor sit\namet.\n```\n\n*'(Lorem|dolor)' un tam olarak geçtiği satırları yazdırır*\n```bash\nfgrep '(Lorem|dolor)' ornek.txt\nya da\ngrep -F '(Lorem|dolor)' ornek.txt\n```\n```bash\nfoo (Lorem|dolor) \n```\n\n### f. `fmt`\nBasit optimize text düzenleyici\n\n*ornek: ornek.txt (1 satır)*\n```bash\nLorem ipsum dolor sit amet, consetetur sadipscing elitr, sed diam nonumy eirmod tempor invidunt ut labore et dolore magna aliquyam erat, sed diam voluptua. At vero eos et accusam et justo duo dolores et ea rebum. Stet clita kasd gubergren, no sea takimata sanctus est Lorem ipsum dolor sit amet.\n```\n\n*ornek.txt dosyasının çıktısı 20 karakter genişliğinde olacak*\n```bash\ncat ornek.txt | fmt -w 20\n```\n```bash\nLorem ipsum\ndolor sit amet,\nconsetetur\nsadipscing elitr,\nsed diam nonumy\neirmod tempor\ninvidunt ut labore\net dolore magna\naliquyam erat, sed\ndiam voluptua. At\nvero eos et\naccusam et justo\nduo dolores et ea\nrebum. Stet clita\nkasd gubergren,\nno sea takimata\nsanctus est Lorem\nipsum dolor sit\namet.\n```\n\n### g. `grep`\nText dosyalarının içine bakar. Dosya içerisinde arama yapmak için de kullanabilirsiniz.\n```bash\ngrep yapi dosya\n```\nÖrnek:\n```bash\n$ grep admin /etc/passwd\n_kadmin_admin:*:218:-2:Kerberos Admin Service:/var/empty:/usr/bin/false\n_kadmin_changepw:*:219:-2:Kerberos Change Password Service:/var/empty:/usr/bin/false\n_krb_kadmin:*:231:-2:Open Directory Kerberos Admin Service:/var/empty:/usr/bin/false\n```\nAramayı tersine çevirmek için `-i` parametresini, belirli bir dizin altındaki tüm text dosyalarını taramak için ise `-r`(recursive) parametresi kullanılabilir, örnek olarak:\n```bash\n$ grep -r admin /etc/\n```\n`-w` (word) parametresi de sadece kelimeleri aramak için kullanılaiblir. `grep` hakkında daha detaylı bilgi için: [link](https://www.cyberciti.biz/faq/grep-in-bash).\n\n### h. `nl`\nDosyanın satırlarını numaralndırır\n\n*ornek.txt*\n```bash\nLorem ipsum\ndolor sit amet,\nconsetetur\nsadipscing elitr,\nsed diam nonumy\neirmod tempor\ninvidunt ut labore\net dolore magna\naliquyam erat, sed\ndiam voluptua. At\nvero eos et\naccusam et justo\nduo dolores et ea\nrebum. Stet clita\nkasd gubergren,\nno sea takimata\nsanctus est Lorem\nipsum dolor sit\namet.\n```\n\n*ornek.txt'yi satır numaraları ile yazdır*\n```bash\nnl -s\". \" ornek.txt \n```\n```bash\n     1. Lorem ipsum\n     2. dolor sit amet,\n     3. consetetur\n     4. sadipscing elitr,\n     5. sed diam nonumy\n     6. eirmod tempor\n     7. invidunt ut labore\n     8. et dolore magna\n     9. aliquyam erat, sed\n    10. diam voluptua. At\n    11. vero eos et\n    12. accusam et justo\n    13. duo dolores et ea\n    14. rebum. Stet clita\n    15. kasd gubergren,\n    16. no sea takimata\n    17. sanctus est Lorem\n    18. ipsum dolor sit\n    19. amet.\n```\n\n### i. `sed`\nTexti düzenlemek ve şekillendirmek için kullanılan bir editör\n\n*ornek.txt*\n```bash\nHello This is a Test 1 2 3 4\n``` \n\n*tüm boşlukları tire(-) ile değiştir*\n```bash\nsed 's/ /-/g' ornek.txt\n```\n```bash\nHello-This-is-a-Test-1-2-3-4\n```\n\n*tüm rakamları \"d\" ile değiştir*\n```bash\nsed 's/[0-9]/d/g' ornek.txt\n```\n```bash\nHello This is a Test d d d d\n```\n\n### j. `sort`\nText dosyasının satırlarını alfabetik sıralar\n\n*ornek.txt*\n```bash\nf\nb\nc\ng\na\ne\nd\n```\n\n*sıralanmış ornek.txt*\n```bash\nsort ornek.txt\n```\n```bash\na\nb\nc\nd\ne\nf\ng\n```\n\n*rastgele sıralanmış ornek.txt*\n```bash\nsort ornek.txt | sort -R\n```\n```bash\nb\nf\na\nc\nd\ng\ne\n```\n\n### k. `tr`\nKarakter silme veya değiştirme (translate)\n\n*ornek.txt*\n```bash\nHello World Foo Bar Baz!\n```\n\n*tüm küçük harfleri büyük harf yap*\n```bash\ncat ornek.txt | tr 'a-z' 'A-Z' \n```\n```bash\nHELLO WORLD FOO BAR BAZ!\n```\n\n*tüm boşlukları yeni satır yap*\n```bash\ncat ornek.txt | tr ' ' '\\n'\n```\n```bash\nHello\nWorld\nFoo\nBar\nBaz!\n```\n\n### l. `uniq`\nTekrar eden satırları sil ya da bildir\n\n*ornek.txt*\n```bash\na\na\nb\na\nb\nc\nd\nc\n```\n\n*Sadece eşsiz satırları göster(önce sıralamanız(sort) gerekir yoksa düzgün çalışmayacaktır)*\n```bash\nsort ornek.txt | uniq\n```\n```bash\na\nb\nc\nd\n```\n\n*Farklı satırları birer kere göster ve aynı olanların kaçar kere geçtiğini yaz*\n```bash\nsort ornek.txt | uniq -c\n```\n```bash\n    3 a\n    2 b\n    2 c\n    1 d\n```\n\n### m. `wc`\nDosyada kaç satır, kelime ve karakter olduğunu yazar.  \n```bash\nwc dosya\n```\nÖrnek:\n```bash\n$ wc ornek.txt\n7459   15915  398400 ornek.txt\n```\n`7459` satır, `15915` kelime ve `398400` karakter içerir.\n\n\n### n. `\u003e` ve `\u003e\u003e`\nKomutun çıktısını bir dosyaya yazmaya yararlar. `\u003e` var olan dosyanın üzerine yazar, `\u003e\u003e` ise dosyaya ekleme yapar.\n\n## 1.3. Dizin Komutları\n\n\u003ctable\u003e\n   \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#a-cd\"\u003ecd\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#b-mkdir\"\u003emkdir\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#c-pwd\"\u003epwd\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n\u003c/table\u003e\n\n### a. `cd`\nSizi bir dizinden diğerine taşır(change directory). Aşağıdaki\n```bash\n$ cd\n```\nkomutu sizi `home` dizinine taşır, `cd ~` 'de aynı işi görür. Bu komut isteğe bağlı `dizin_adi` değişkeni alır ve sizi o dizine götürür.\n```bash\ncd dizin_adi\n```\n\n`cd ..` bir üst dizine döndürür.\n```bash\n$pwd\n/home/a/b/c/d\n\n$cd ..\n$pwd\n/home/a/b/c\n\n$cd ..\n$pwd\n/home/a/b\n```\n\n`cd -` son dizine geri döndürür.\n```bash\n$pwd \n/\n\n$cd /home\n$pwd\n/home\n\n$cd -\n$pwd\n/\n```\n\n### b. `mkdir`\nYeni dizin oluşturur.  \n```bash\nmkdir dizin_adi\n```\n\n### c. `pwd`\nŞu an hangi dizinde olduğunu yazdırır(print working directory).  \n```bash\npwd\n```\n\n## 1.4. SSH, Sistem Bilgisi \u0026 Ağ Komutları\n\n\u003ctable\u003e\n   \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#a-apropos\"\u003eapropos\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#b-bg\"\u003ebg\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#c-cal\"\u003ecal\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#d-date\"\u003edate\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#e-df\"\u003edf\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#f-dig\"\u003edig\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#g-du\"\u003edu\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#h-fg\"\u003efg\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#i-finger\"\u003efinger\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#j-last\"\u003elast\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#k-man\"\u003eman\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n   \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#l-passwd\"\u003epasswd\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#m-ping\"\u003eping\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#n-ps\"\u003eps\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#o-quota\"\u003equota\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#p-reboot\"\u003ereboot\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#q-scp\"\u003escp\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#r-shutdown--h\"\u003eshutdown\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#s-ssh\"\u003essh\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#t-top\"\u003etop\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#u-traceroute\"\u003etraceroute\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#v-uname\"\u003euname\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n   \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#w-uptime\"\u003euptime\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#y-w\"\u003ew\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#z-wget\"\u003ewget\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#aa-whoami\"\u003ewhoami\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#ab-whois\"\u003ewhois\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n\u003c/table\u003e\n\n### a. `apropos`\nİstediğiniz görevle ilgili arama yapmanızı sağlar. Örneğin komutu bilmiyorsunuz ama yaptığı işi biliyorsunuz anahtar kelimeleri aratarak komutu bulabilirsiniz.\n```bash\napropos komut\n```\n\nÖrnek:\n```bash\napropos ssh\nauthorized_keys (5)  - OpenSSH SSH daemon\nrlogin (1)           - OpenSSH SSH client (remote login program)\nrsh (1)              - OpenSSH SSH client (remote login program)\nslogin (1)           - OpenSSH SSH client (remote login program)\nssh (1)              - OpenSSH SSH client (remote login program)\nssh-add (1)          - adds private key identities to the authentication agent\nssh-agent (1)        - authentication agent\nssh-argv0 (1)        - replaces the old ssh command-name as hostname handling\nssh-copy-id (1)      - use locally available keys to authorise logins on a remote machine\nssh-import-id (1)    - retrieve one or more public keys from a public keyserver and append them to the current user's...\nssh-import-id-gh (1) - retrieve one or more public keys from a public keyserver and append them to the current user's...\nssh-import-id-lp (1) - retrieve one or more public keys from a public keyserver and append them to the current user's...\nssh-keygen (1)       - authentication key generation, management and conversion\nssh-keyscan (1)      - gather ssh public keys\nssh-keysign (8)      - ssh helper program for host-based authentication\nssh-pkcs11-helper (8) - ssh-agent helper program for PKCS#11 support\nssh_config (5)       - OpenSSH SSH client configuration files\nsshd (5)             - OpenSSH SSH daemon\nsshd (8)             - OpenSSH SSH daemon\nsshd_config (5)      - OpenSSH SSH daemon configuration file\n```\n\n### b. `bg`\nDurdurulmuş veya arka plana atılmış işlemleri listeler, arka planda durdurulmuş bir işi devam ettirir.\n\n### c. `cal`\nAylık takvimi gösterir. `ncal` ile de takvimin dikey halini yazdırabilirsiniz.\n\n### d. `date`\nAnlık tarih ve saati gösterir.\n\n### e. `df`\nDisk kullanımını gösterir.\n\n### f. `dig`\nDomain'in DNS bilgilerini alır.  \n```bash\ndig domain\n```\n\n### g. `du`\nDosya ve dizinlerin disk kullanımını gösterir. Daha fazla bilgi için: [link](http://www.linfo.org/du.html)\n```bash\ndu [secenek] [dosya|dizin]\n```\nSeçenekler:\n- `-h` (human readable) Çıktıyı kilobyte (K), megabyte (M) ve gigabyte (G) olarak verir.\n- `-s` (supress or summarize) dizinin toplam boyutunu yazar ve alt dizinler için rapor verir. \n\nÖrnek:\n```bash\ndu -sh resimler\n1.4M resimler\n```\n\n### h. `fg`\nÖn panda çalışan en son işlemi getirir veya arka planda çalışan işlemleri `jobs` komutu ile gördükten sonra ID numarası ile ön planda çalışmasını isteyebiliriz.\n\nÖrnek:\n```bash\n$ jobs\n[1]   Running                 bash download-file.sh \u0026\n[2]-  Running                 evolution \u0026\n[3]+  Done                    nautilus .\n\n$ fg %1\n```\n\n### i. `finger`\nKullanıcı hakkında bilgi verir.  \n```bash\nfinger kullanici_adi\n```\n\n### j. `last`\nBahsedilen kullanıcının son girişini gösterir.  \n```bash\nlast seninKullanici_adin\n```\n\n### k. `man`\nBir komutun dökümantasyonunu gösterir.  `info` komutu ile daha detaylı bir dökümantasyon görüntülenebilir.\n```bash\nman komut\ninfo komut\n```\n\nÖrnek:\n```bash\nman cd\nman ls\n```\n\n### l. `passwd`\nBelirtilen kullanıcı (belirtilmezse giriş yapmış kullanıcı) şifre belirlenmesini veya değiştirilmesini sağlar.\n```bash\npasswd [secenek] [kullanici]\n```\n\nÖrnek:\n```bash\npasswd\nsudo passwd jeff\n```\n\n\n### m. `ping`\nSunucuyu pingler ve sonucu yazdırır.  \n```bash\nping sunucu_ip_or_domain\n```\n\n### n. `ps`\nİşlemleri (processes) görüntüler.  \n```bash\nps -u kullanici_adi\n```\nUse the flags ef. e for every process and f for full listing. \n```bash\nps -ef\n```\n\n### o. `quota`\nDisk kotanı gösterir.  \n```bash\nquota -v\n```\n\n### p. `reboot`\nMakine yeniden başlatır.\n\n### q. `scp`\nLokal sunucu ve uzak sunucu  veya iki uzak sunucu arasında dosya aktarımını sağlar.\n\n*lokal sunucudan uzak sunucuya*\n```bash\nscp kaynak_dosya kullanici@sunucu:dizin/hedef_dosya\n```\n*uzak sunucudan lokal sunucuya*\n```bash\nscp kullanici@sunucu:dizin/kaynak_dosya hedef_dosya\nscp -r kullanici@sunucu:dizin/kaynak_dizin hedef_dizin\n```\nÖzel bir porta bağlanmak için `-P` parametresi kullanılabilir.  \n```bash\nscp -P port kullanici@sunucu:dizin/kaynak_dosya hedef_dosya\n```\n\n### r. `shutdown -h`\nMakineyi kapatma komutudur. Genellikle `shutdown -h now` olarak kullanılır, `now` şimdi kapat anlamına gelir, farklı süreler de girilebilir.\n\n### s. `ssh`\nssh (SSH client) uzak makineye bağlanmak ve üzerinde komut çalıştırmak için tasarlanmış bir programdır.  \n```bash\nssh kullanici@sunucu\n```\nÖzel bir porta bağlanmak için `-P` parametresi kullanılabilir  \n```bash\nssh -p port kullanici@sunucu\n```\n\n### t. `top`\nAnlık aktif işlemleri görüntüler.\n\n### u. `traceroute`\nBir ip paketinin (örnek olarak ping işlemini gerçeleştirirken kullandığımız ICMP paketi de olabilir) hedef adresine varana kadar hangi sunucu ve/veya yönlendiriciler üzerinden geçtiğini görmemize imkan sağlayan bir programdır.\n\nÖrnek:\n```bash\ntraceroute 8.8.8.8\n```\n\n### v. `uname`\nKernel bilgisini gösterir.  \n```bash\nuname -a\n```\n\n### w. `uptime`\nSunucunun ne zamandır açık olduğunu gösterir.\n\n### y. `w`\nSunucuda kimin online olduğunu gösterir. `users` komutu da aynı işlevi görmektedir.\n\n### z. `wget`\nDosya indirir.  \n```bash\nwget dosya\nwget http://site.com/dosya.txt\n```\n\n### aa. `whoami`\nAnlık giriş yapmış kullanıcı adını yazdırır.\n\n### ab. `whois`\nDomain'in whois bilgilerini gösterir.  \n```bash\nwhois domain\n```\n\n## 1.5. İşlem İzleme Komutları\n\n\u003ctable\u003e\n   \u003ctr\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#a-jobs\"\u003ejobs\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#b-kill\"\u003ekill\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#c-killall\"\u003ekillall\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#d-\"\u003e\u0026amp;\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n      \u003ctd\u003e\u003ca href=\"#e-nohup\"\u003enohup\u003c/a\u003e\u003c/td\u003e\n   \u003c/tr\u003e\n\u003c/table\u003e\n\n### a. `jobs`\nArkaplanda çalışmakta olan işlemleri gösterir.\n```bash\njobs\n[1]+  Running                 sleep 100 \u0026\n```\n\n### b. `kill`\nVerilen ID ile işlemleri sonlandırır.  \n```bash\nkill PID\n```\n\n### c. `killall`\nVerilen isimdeki tüm işlemleri sonlandırır.  \n```bash\nkillall islem_adi\n```\n\n### d. \u0026\n`\u0026` simgesi verilen işlemin sonuna eklenir ve arka planda çalışacağını gösterir.\n```bash\nkomut \u0026\n```\n\n### e. `nohup`\n\"No Hang Up\" sözüne karşılık gelen nohup komutu, \"kapatma\" anlamına gelir. Yani shell'den çıktığınızda dahi çalışmayı sürdürür.\n```bash\nnohup komut\n```\n`\u0026` ile birlikte kullanarak arka plan işlemi oluşturulabilir\n```bash\nnohup komut \u0026\n```\n\n# 2. Basit Shell Programlama\n\n\n`shebang` bash programlamanın ilk satırına yazılan belirli text'e denir. Bu satır script'in tek başına sh, bash, python, php gibi programları yazmadan çalışabilmesini sağlar. \n\n```bash\n#!/usr/bin/env bash\n```\n\n## 2.1. Değişkenler\n\nbash üzerinde değişken yaratmak diğer dillerde olduğu gibidir. Veri tipleri yoktur. Bash içinde değişkenler sayı, karakter, karakter dizisi gibi şeyler alabilir. Başlangıçta tanımlarken ne olduğunu belirtmenize gerek yoktur, vermek istediğiniz değere eşitlemek yeterli olacaktır.\n\nÖrnek:\n```bash\nstr=\"hello world\"\n```\n\nYukarıdaki satır `str`  adında bir değişken oluşturur ve \"hello world\" stringini atar. Değeri okumak için değişken isminin başına `$` koymak yeterlidir.\n\nÖrnek:\n```bash\necho $str   # hello world\n```\n## 2.2. Diziler\nDiğer diller gibi bash de dizilere sahiptir. Diziler birden çok değer içerek değişkenlerdir.Dizilerin değerleri için sayı sınırı yoktur. Bash'de ki dizler sıfır tabanlıdır. İlk eleman 0 ile belirtilir. Bir kaç dizi oluşturma yolu vardır, aşağıda gösterildiği gibi:\n\nÖrnekler:\n```bash\ndizi[0] = deger\ndizi[1] = deger\ndizi[2] = deger\ndizi=([2]=deger [0]=deger [1]=deger)\ndizi=(deger deger deger)\n```\nBir dizinin özel bir değerini yazdırmak için:\n\n```bash\n${dizi[i]}     # belirteç \"i\" için\n```\n\nHiç bir belirteç verilmezse, dizi 0'dan başlar. Dizide kaç değer olduğunu öğrenmek için aşağıdaki yazım kullanılır:\n\n```bash\n${#dizi[@]}\n```\n\nBash ayrıca üçlü durumlara sahiptir. Aşağıdaki durumlara bakınız.\n\n```bash\n${degisken:-word}    # degisken varsa ve \"null\" değilse, degeri dondur; aksi halde \"word\" ü döndür\n${degisken:=word}    # degisken varsa ve \"null\" değilse, degeri dondur; aksi halde \"word\" e eşitle ve değerini döndür\n${degisken:+word}    # degisken varsa ve \"null\" değilse, \"word\" ü döndür; aksi halde \"null\" döndür\n${degisken:offset:length}    # alt dizi ilerlemesi yapar. $degisken 'in alt dizilerini karakter uzunluğuna göre dallandırarak döndürür\n```\n\n## 2.3 String Yerleştirme\n\nStringleri düzenlemede bir kaç örneği inceleyelim\n\n```bash\n${degisken#deger}         # eğer verilen \"deger\" degisken'in değerinin başıyla eşleşiyorsa, eşleşen en kısa kısmı sil ve geri kalanı yazdır\n${degisken##deger}        # eğer verilen \"deger\" degisken'in değerinin başıyla eşleşiyorsa, eşleşen en uzun kısmı sil ve geri kalanı yazdır\n${degisken%deger}         # eğer verilen \"deger\" degisken'in değerinin sonuyla eşleşiyorsa, eşleşen en kısa kısmı sil ve geri kalanı yazdır\n${degisken%%deger}        # eğer verilen \"deger\" degisken'in değerinin sonuyla eşleşiyorsa, eşleşen en uzun kısmı sil ve geri kalanı yazdır\n${degisken/deger/yeni_deger}  # Değişkenin değeri içinde \"deger\" ile eşleşen en uzun kısım ile \"yeni_deger\" değiştirilir. Sadece ilk eşleşme değiştirilir\n${degisken//deger/string} # Değişkenin değeri içinde \"deger\" ile eşleşen en uzun kısım ile \"yeni_deger\" değiştirilir. Tüm eşleşmeler değiştirilir\n${#degisken_ismi}     # değişkenin değerinin uzunluğunu string olarak döndürür\n```\n\n## 2.4. Fonksiyonlar\nTüm programlama dillerinde olduğu gibi, bash'de de fonksiyonları birden fazla satır kodu tek seferde çalıştırmak ve tekrarlamak için kullanbiliriz. Fonksiyon tanımlamak `function my_func { my_code }` yazmak kadar kolay. Fonksiyon çağırmak da başka bir programı çağırmakla aynı şekilde sadece adını yazmanız yeterli.\n\n```bash\nfunction name() {\n    shell commands\n}\n```\n\nÖrnek:\n```bash\n#!/bin/bash\nfunction hello {\n   echo world!\n}\nhello\n\nfunction say {\n    echo $1\n}\nsay \"hello world!\"\n```\n\nYukarıdaki kodu çalıştırdığımızda `hello` fonksiyonu \"world!\" yazdıracaktır. Yukarıdaki `hello` ve `say` fonksiyonları özdeştir. Tek farkları `say` fonksiyonu parametre alır ve aldığı ilk parametreyi `echo` komutu ile yazdırır. Argümanlar scripti çalıştırırkenki sırayla isimlendirilir. `1,2 ($1,$2)`\n\n## 2.5. Koşullar\n\nBash'deki koşullar diğer programlama dilleri ile aynıdır.  `if` ifadesi doğru ise `then` durumu çalışır.\n```bash\nif [ ifade ]; then\n    ifade doğru ise çalışacak durum\nelse\n    ifade yanlış ise çalışacak durum\nfi\n```\n\nBazen iç içe if - else yazmak kafa karıştırıcı olabilir, bunun için `case statements` denilen (switch-case) yapıları bulunur.\n\n```bash\ncase ifade in\n    yapi1 )\n        durum-komut ;;\n    yapi2 )\n        durum-komut ;;\n    ...\nesac\n```\n\nİfade Örnekleri:\n\n```bash\ndurum1 \u0026\u0026 durum2  # iki durum da doğru olmalı\ndurum1 || durum2  # en az biri doğru olmalı\n\nstr1=str2       # str1 ve str2 eşittir\nstr1!=str2      # str1 ve str2 eşit değildir\nstr1\u003cstr2       # str1, str2'den azdır\nstr1\u003estr2       # str1, str2'den çoktur\n-n str1         # str1 \"null\" değildir (str1'in karakter uzunluğu 0'dan fazla)\n-z str1         # str1 \"null\" dur (str1'in karakter uzunluğu 0)\n\n-a dosya         # dosya var (oluşturulmuş)\n-d dosya         # dosya var (oluşturulmuş) ve dosya bir dizin\n-e dosya         # dosya var; -a ile aynı\n-f dosya         # dosya var ve düzgün bir dosya (dizin veya özel dosya türü değil)\n-r dosya         # okuma yetkin var\n-s dosya         # dosya var ve boş değil\n-w dosya         # yazma yatkin var\n-x dosya         # dosya ve dizin üzerinde çalıştırma yetkin var, dizin ise çalıştırma yetkisi arar\n-N dosya         # son okumadan beri dosya değiştirilmiş\n-O dosya         # dosyanın sahibisin ( owner )\n-G dosya         # dosya'nın group ID'si seninki ile eşleşiyor (birden çok grupta ise, grouplarından biri ile)\n\ndosya1 -nt dosya2    # dosya1, dosya2'den daha yeni\ndosya1 -ot dosya2    # dosya1, dosya2'den daha eski\n\n-lt     # daha az (less than)\n-le     # daha az veya eşit (less than or equal)\n-eq     # eşit (equal)\n-ge     # daha büyük veya eşit (greater than or equal)\n-gt     # daha büyük (greater than)\n-ne     # eşit değil (not equal)\n```\n\n## 2.6. Döngüler\n\nBash üzerinde üç tip döngü vardır. `for`, `while` ve `until`.\n\nFarklı `for` Yazımı (Syntax):\n```bash\nfor x := 1 to 10 do\nbegin\n  durum - komutlar\nend\n\nfor dongu_adi [in list]\ndo\n  $name kullanan durum ve komutlar\ndone\n\nfor (( baslatma ; bitis_kosulu ; degisiklik ))\ndo\n  durum ve komutlar...\ndone\n```\n\n`while` Yazımı (Syntax):\n```bash\nwhile kosullar; do\n  durum ve komutlar\ndone\n```\n\n`until` Yazımı (Syntax):\n```bash\nuntil kosullar; do\n  durum ve komutlar\ndone\n```\n\n# 3. İpuçları\n\n## Alias (Takma ad) ekleme\n`bash_profile` dosyasını `nano ~/.bash_profile` komutu ile veya `vim ~/.bash_profile` komutu ile açın\n\u003e alias dockerlogin='ssh www-data@omergulen.local -p2222'  # adınızı .bash_profile' e ekleyin\n\n## Çabukça Özel Bir Dizine Gitme\n`nano ~/.bashrc`\n\u003e export otel_kayitlari=\"/workspace/hotel-api/storage/logs\"\n\n```bash\nsource ~/.bashrc\ncd $otel_kayitlari\n```\n\n## Yakalanmalardan Çıkış | Exit traps\n\nBash script'inizi daha düzenli, hatasız ve arkada gereksiz işlem bırakmayacak şekilde yazın.\n\n```bash\nfunction finish {\n  # temizlemeyi yapın örn. açık kalan gereksiz işlemleri sonlandır\n  jobs -p | xargs kill\n}\ntrap finish EXIT\n```\n\n## Çevre değişkenlerinizi kaydedin\n\n`export FOO = BAR` yaptığınızda, değişkenleriniz bu shell'de ve bunun üzerinden açılan shell'lerde etkili olacaktır. Kalıcılığı sağlamak için `~/.bash_profile` dosyasına aşağıdaki komutu ekleyin.\n\n```bash\necho export FOO=BAR \u003e\u003e ~/.bash_profile\n```\n\n## Scriptlerinize erişim\n\nScriptlerinize kolayca erişmek için home klasörünüzün içinde `mkdir ~/bin` komutuyla `bin` dizini oluşturabilirsiniz, artık tüm scriptlerinizi bu dizine koyup erişebilirsiniz.\n\nEğer erişemezseniz, aşağıdaki kodu `~/.bash_profile`dosyanıza eklemeyi ve `source ~/.bash_profile` komutunu çalıştırmayı deneyin.\n```bash\n    # PATH değişkenini belirtin\n    if [ -d \"$HOME/bin\" ] ; then\n        PATH=\"$HOME/bin:$PATH\"\n    fi\n```\n\n# 4.  Hata Ayıklama | Debugging\n`bash` komutuna farklı parametreler vererek kolayca scriptinizi derleyebilirsiniz. Örneğin `-n` parametresi kodu çalıştırmayıp sadece hata kontrolü yapacaktır, `-v` komutları çalıştırmadan yazdıracak, `-x` ise işlem bittikten sonra kodları yazdıracaktır.\n\n```bash\nbash -n script_adi\nbash -v script_adi\nbash -x script_adi\n```\n\n## Katkı Sağlama\n\n- Sorunları bildir [How to](https://help.github.com/articles/creating-an-issue/)\n- Geliştirmeler ile birlikte \"pull request\" açın [How to](https://help.github.com/articles/about-pull-requests/)\n- Bilginin yayılmasına yardımcı olun.\n\n## Çeviri\n- [İngilizce | Egnlish](https://github.com/Idnan/bash-guide)\n- [Japonca | 日本語](https://github.com/itooww/bash-guide)\n- [Çince | 简体中文](https://github.com/vuuihc/bash-guide)\n\n## Lisans\n\n[![License: CC BY 4.0](https://img.shields.io/badge/License-CC%20BY%204.0-lightgrey.svg)](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/)\n","funding_links":[],"categories":["Others"],"sub_categories":[],"project_url":"https://awesome.ecosyste.ms/api/v1/projects/github.com%2Fomergulen%2Fbash-guide","html_url":"https://awesome.ecosyste.ms/projects/github.com%2Fomergulen%2Fbash-guide","lists_url":"https://awesome.ecosyste.ms/api/v1/projects/github.com%2Fomergulen%2Fbash-guide/lists"}